Uvod: 50 do 60% bolesnika na hemodijalizi (do 85% u nekim izvještajima) i gotovo 30% bolesnika na peritonejskoj dijalizi imaju arterijsku hipertenziju (AH). Hipertenzija je nezavisan faktor rizika za razvoj kardiovaskularnih komplikacija kod bolesnika liječenih redovnim hemodijalizama (1). Peritonealna dijaliza može efikasno kontrolirati hipertenziju tako što se kontinuirano odstranjuju so i višak tekućine i limitira fluktuacija u ekstracelularnom prostoru, te izbjegavaju hipertenzivni pikovi povezani s hipervolemijom, kako je to uobičajeno na hemodijalizi. Tako se hipertenzija u bolesnika na peritonealnoj dijalizi korigira uglavnom tačnim održavanjem suhe tjelesne težine, a u bolesnika na hemodijalizi ultrafiltracijskim odstranjenjem viška tekućine (2). Liječenje AH u bolesnika na hemodijalizi još je uvijek veliki stručni izazov za nefrologe. Nedostaju kontrolirane studije o antihipertenzivnoj terapiji u dijaliznih bolesnika, kao i o učinku nefarmakoloških mjera. Terapija antihipertenzivima primarno je indicirana u 25-30% bolesnika. Ciljevi rada su utvrditi učestalost arterijske hipertenzije, uporabu antihipertenzivnih lijekova i kontrolu AH u kroničnih dijaliznih bolesnika.

Pacijenti i metode: Prospektivno istraživanje provedeno je kod 74 bolesnika koji su liječeni kroničnom dijalizom, hemodijalizom (HD) i kontinuiranom ambulantnom peritonejskom dijalizom (CAPD). Arterijska hipertenzija je definirana kao sistolički arterijski tlak (SBP) ≥ 140 i / ili dijastolički arterijski tlak (DBP) ≥ 90 mmHg.

Rezultati: U istraživanje je uključeno 74 bolesnika – 35 muškaraca (47,3%) i 39 žena (52,7%). 60 bolesnika (81,1%) bilo je na HD, a 14 bolesnika (18,9%) na CAPD. Prosječna životna dob u bolesnika na HD iznosila je 55,7 ± 16,2 godine, a prosječna dužina trajanja dijalize 69 ± 14,9 mjeseci. Prosječna životna dob u bolesnika na CAPD iznosila je 43,2 ± 13,6 godina, a prosječna dužina trajanja dijalize u trajanju 29,3 ± 12,8 mjeseci. Učestalost arterijske hipertenzije u bolesnika na HD iznosila je 85%, prosječne vrijednosti arterijskog tlaka 155-90 ± 19,2 mmHg. Bolesnici na HD: 41,2% liječeno jednom skupinom antihipertenziva (blokatorima kalcijevih kanala 42,3% bolesnika, ACI inhibitorima 47,6% i beta blokatorima 9,5%). Bolesnici na HD: s 2 skupine antihipertenziva liječeno 56,9% (65,5% liječeno kombinacijom blokatora kalcijevih kanala i ACE inhibitorima, 29,6% liječeno kombinacijom ACE inhibitora i beta blokatora, 6,9% liječeno kombinacijom blokatora kalcijevih kanala i beta blokatora, 3,5% liječeno je kombinacijom beta blokatora i diuretika). Sa 3 skupine antihipertenziva liječeno je 2% bolesnika na HD. Blokatori kalcijevih kanala su najčešće propisivani lijekovi 65,5%, slijede ACE inhibitori 56,9%, a potom beta blokatori i diuretici. Učestalost arterijske hipertenzije u bolesnika na CAPD iznosila je 71,4%, prosječne vrijednosti arterijskog tlaka 145-85 ± 16,37 mmHg. Od bolesnika na CAPD 40% ih je liječeno samo jednom skupinom antihipertenziva, s 2 skupine 40%, dok je 20% bolesnika liječeno s 3 skupine antihipertenziva. Najčešće propisivani lijekovi bili su ACE inhibitori (57,1%), slijede blokatori kalcijevih kanala (50%), beta blokatori (21,4%). Kod 50% bolesnika na kontinuiranoj ambulantnoj peritonejskoj dijalizi je dobro kontroliran arterijski tlak.

Zaključak: Postoji visoka učestalost arterijske hipertenzije u bolesnika na dijalizi. Najčešće propisivani antihipertenzivni lijekovi su ACE inhibitori, blokatori kalcijevih kanala i beta blokatori.